Woensdag 20 mei 2026

1e Merodetocht

We hebben 23 keer een Netetocht georganiseerd, waar we de laatste jaren volledig in het Merode gebied wandelden. Zou dan Merodetocht niet een betere omschrijving zijn?

Afstanden: 4-7-12-18-27 km.  Starten: Zaal Onder Den Toren, Hoge Dreef, 2230 Herselt 

Merode gebied

Waar we met onze Mars de Zuiderkempen, zuidelijker blijven in het Merodegebied, blijven we met onze Merodetocht in het noordelijke gebied. We wandelen door Herberg (A) en Kwarekken-Beeltjes (B), bosgebieden en Varenbroek (C) meer landbouwgebied.
We stellen dit voor als een Lus wandeling. Is dit wel correct? Het is een wandeling door drie verschillende gebieden, aan jullie de keuze…. , met een centrale vertrek en rustpost, die voldoende groot is. De mogelijke wandelroutes zijn zo opgebouwd dat er geen overlappingen zijn.

Provinciaal Groendomein Hertberg (Lus A)

Provinciaal Groendomein Hertberg, gelegen op de overgang van de Kempen met het Hageland, lijkt een eindeloos gebied van bos en natuur. De Merodebossen, zoals ze in de regio gekend zijn, worden beheerd door het Agentschap voor Natuur en Bos in samenspraak met de provincie Antwerpen. Met een doordacht bosbeheer werken de medewerkers van ANB aan meer biodiversiteit in het bos.
Typisch voor Hertberg zijn de alleenstaande eiken of linden op de kruispunten van wegen, de zogenaamde Mariabomen. Mag het wat technischer zijn voor jou? Ga dan op zoek naar een historisch rabat: een langwerpige ophoging met afwateringsgrachten ertussen, die in het bos werd aangelegd voor de bosbouw.
Wist je dat...
• … er heel wat dieren wonen in deze bossen? Met wat geluk kom je op je pad een specht of een ree tegen.
• … het kasteel de Merode hier vlakbij staat? Deze bossen maakten vroeger deel uit van de eigendommen van de prins de Merode.
• … de Hertberg, net als de nabij gelegen Kapittelberg een typische Diestiaanheuvel is uit ijzerzandsteen?
• ... het Provinciaal Groendomein Hertberg slechts een deel is van het natuurgebied Hertberg Ook Hertberg-Oost en Witput hoort bij het natuurgebied.

De achtertuin van Westerloo Beeltjens – Asberg – Kwarekken Lus B

De Beeltjens wordt ook wel eens de achtertuin van Westerlo genoemd. Elke dag komen hier talrijke wandelaars en joggers genieten van de natuur en het landschap. Vooral in het weekend kan het hier druk zijn. Wat typisch aan de Beeltjens is, is behalve de grote verscheidenheid aan naald- en loofbomen, ook het patroon van de dreven in de vorm van een ster. Jan Philips Eugeen de Merode heeft de eerste dreven hier aangelegd in het begin van de 18de eeuw.
In dit natuurgebied is ook het hoogste punt van Westerlo gelegen, een 24 meter hoge zandduin genaamd de Asberg. Geruchten doen de ronde dat de heuvel vroeger gebruikt werd als begraafplaats. Een bewijs hiervan vond men toen in 1860 een deel van de heuvel werd afgegraven. Hierbij werden er urnen met as van lijkverbrandingen opgegraven. Andere geruchten vertellen het verhaal van de Elfen (Alfen) die hier vroeger leefde, waardoor de heuvel ook wel de Alverberg wordt genoemd.
Ten zuiden van de Beeltjens bevindt zich de Kwarekken. Deze twee bosrijke gebieden, samen goed voor zo'n 160ha zijn van elkaar gescheiden door de doorgangsweg “Asberg”, maar een houten wandelbrug zorgt toch voor verbinding.

De Asberg

Sinds de 18de eeuw werd de Beeltjens bebost. In de 19de eeuw werd hier grotendeels naaldhout aangeplant zodat het hout gebruikt kon worden in onder andere de mijnbouw. Vanaf de 21ste eeuw vindt er natuurlijke verjonging plaats. Het bomenbestand heeft zodus een relatief jonge leeftijd, waardoor er vooral eiken en berken voorkomen. Op sommige plaatsen komt er al een iets rijkere wintereiken-beukenbos voor, wat de climaxvegetatie is voor de aanwezige zure voedselarme lemige zandgronden.

Voor de 18de eeuw was de Beeltjens een heidegebied. Hierdoor komt er nu nog veel Blauwe bosbes voor. Gezien er hier sinds de 18de eeuw altijd bos is geweest, komen er ook een aantal oud-bosplanten voor. Zij hebben specifieke ecologische eisen en een beperkte verspreidingsmogelijkheid, waardoor ze gebonden zijn aan oud bos. Verder is het gebied rijk aan varens en dan vooral op de steile randen van de aangelegde greppels. Kijk bij je bezoek aan dit natuurgebied zeker ook eens rond of je de zeldzame Stippelvaren kan terugvinden. Dit gebied is namelijk de grootste gekende vindplaats in Vlaanderen. Je kan deze zoomplant terugvinden lands de historische dreven, waar het licht tot op de bodem valt.

Op de Asberg stond vroeger heide. Dankzij afplagging en begrazing verarmden de gronden steeds meer. In de 19de eeuw werden ook deze gronden aangeplant met naaldbomen, waardoor er niet veel meer van deze heide overblijft. Momenteel probeert men echter door middel van natuurinrichting de heide plaatselijk te herstellen.

De Beeltjens in combinatie met de Kwarekken en de vallei van de Grote Nete is door de aanwezigheid van oude bomen, oude gebouwen, dreven en open water een geschikte woonplaats voor vleermuizen. Hier zijn er al minstens 7 Europees beschermde soorten waargenomen. De Beeltjens is ook een geschikt habitat voor de zeldzaam geworden Boommarter. Op de Asberg is de Mierenleeuw waargenomen. Dit insect houdt van de aanwezige onverharde, zandige veldwegen en paden.

Natuurbeheer

De Beeltjens en Kwarekken zijn eigendom van Stichting Kempens Landschap en worden beheerd door het Agentschap Natuur en Bos.
In de eerste plaats wordt er aan duurzaam bosbeheer gedaan. De invasieve exoten worden bestreden, homogene naaldhoutbestanden worden omgezet in gemengde inheemse bestanden. Bosranden worden aangelegd en beheerd. Er wordt aan gespreide bosverjonging gedaan om een ongelijk jarig, ongelijkvormig bestandsopbouw te verkrijgen. Dood hout en oude bomen krijgen hun plaats in het bos.
Bovendien worden er open plekken gerealiseerd en behouden met pioniersoorten en heide, zoals op de Asberg. Ook de poelen worden onderhouden om verlanding tegen te gaan.

Bossen van Varenbroek en Helschot in Herselt en Laakdal (Lus C)

Tussen het kasteel de Merode en de abdij van Averbode en de Laakvalleien ligt een aaneensluitend geheel van Merodebossen. De bossen van Varenbroek en Helschot worden gedomineerd door Zomereik en Wintereik, afgewisseld met Lijsterbes, Spork en Zwarte els. De vegetatie sluit aan bij wat typisch is voor oud bos: Muskuskruid, Elzenzegge, Speenruid, en Kamperfoelie, Bosanemoon, Dotterbloem, Dalkruid, Groot heksenkruid, Wilde kardinaalsmuts, Grote muur, en zelfs Gewone agrimonie en Tormentil.

Startplaats

Zaal Onder Den Toren, 
Hoge Dreef,
2230 Herselt

Starturen: 07.00-15.00

Bereikbaarheid:   Bus: De Lijn 32a halte Oude Baan Herselt.

Inschrijfgeld: Inschrijving dient ter plaatse te gebeuren

Inschrijfgeld leden: € 1,50
Inschrijfgeld niet-leden: € 3,00

Bijzonderheden:
                        

Deze tocht telt mee in het clubkampioenschap.
Aantal punten: 1