Donderdag 23 mei 2024

22ste Netetocht

We vertrekken dit jaar achter de kerk in Bergom Herselt, Hoge Dreef 1, in de Torenkelder, een grote feestzaal onder de kerk. Voorheen hebben we deze zaal gebruikt als rustpost. Vroege vogels kunnen parkeren op het dorpsplein voor de zaal.

Alle afstanden behalve de 6 km vertrekken via de Merodedreef, richting Westerlo via de Marlybrug. Dit is een betonnen liggerbrug over de Grote Nete op de grens van de gemeenten Westerlo en Herselt. De brug werd gebouwd in 1952. Deze brug bestaat uit één overspanning met een totale lengte van 12,6 m. Waar de naam "Marly" zelf vandaan komt is niet helemaal duidelijk. Mogelijk komt de naam van de Machine van Marly, gelegen langs de Seine in Bougival. Dit was een grote waterradconstructie waarmee water werd opgepompt om de vijvers en fonteinen van het kasteel van Versailles van water te voorzien. Vermoedelijk stond er in Westerlo in vroeger tijden een gelijkaardige waterradconstructie, bediend door het Laakske, een zijrivier van de Grote Nete.

De 5 km gaat verder door Westerlo en maakt een mooie wandeling langs de Nete om terug aan te sluiten aan ‘Het Trammeke’ waar we de Nete verlaten.

De 8, 10, 13, 19 en 23 km slagen links af, de Kwarekkendreef in. We wandelen in de Kwarekken en de Beeltjes. Dit zijn eigenlijk twee bosgebieden die van elkaar gescheiden zijn door de baan die Westerlo-centrum verbindt met het dorp Zoerle-Parwijs. Het 162 hectare grote boscomplex is sinds 2006 eigendom van de vzw Kempens Landschap. In de Kwarekken (afgeleid van kreken) gaat het van hoog en droog naar laag en nat. Tot het einde van de eerste Wereldoorlog werd in de Kwarekken nog moerasijzererts ontgonnen.     

Van de droge Kwarekken maken de 10, 19 en 27 km nog een ommetje naar de vallei van de Grote Nete. In de laag gelegen delen treffen we nog restanten van het elzenbroekbos aan, met dotterbloem en een enkele inlandse vogelkers.

We komen daarna terug samen en op de hogere delen gaat opnieuw het verhaal van de Beeltjens op, meer ruimte voor loofbos en heide. Op de oude landduin staat een enorme wintereik die spijtig genoeg al tekenen van aftakeling vertoont.

Het bosgebied de Beeltjens vormt eigenlijk de achtertuin van de gemeente Westerlo. Heel typisch is het patroon van de dreven in de vorm van een ster en de dubbele rij bomen aan beide kanten van de monumentale Beeltjensdreef. Die dreef werd aangelegd vanaf 1721 door markies Jean-Philippe Eugene de Merode. Geniet vooral van de natuur en het landschap. Op enkele plaatsen vinden wij in de Beeltjens nog typische oude bosplanten zoals dalkruid, meiklokjes, salomonszegel en koningsvaren. De oude bomen in de dreven bieden voor heel wat dieren een onderkomen: een kauwenkolonie, boomklevers, bosuilen, verschillende soorten vleermuizen en eekhoorns. Een buitenbeentje is de Koreaanse grondeekhoorn, een soort die vroeger is ontsnapt uit private verzamelingen en die zich wel eens verraadt door een schril geluid te maken.

We wandelen verder tussen de kastanjebomen, een bron voor brand- en geriefhout. Vanaf de tweede helft van de 19de eeuw werd er hier systematisch beplant met naaldhout voor de mijnbouw. We komen even in het dorp van Westerlo.

Waarna we rond het kasteel van Westerlo -  ook wel kasteel De Merode of De Merodekasteel - wandelen . In 1484 kwam het kasteel in het bezit van de familie de Merode, die het nog steeds bewoont. De donjon, een middeleeuwse versterkte woontoren van het kasteel werd door de heren van Wezemaal gebouwd in de tweede helft van de veertiende eeuw. De massieve muren van de donjon hebben een dikte van 2,75 m. Nauw verbonden met de geschiedenis van de gemeente en gelegen op de noordelijke oever van de Grote Nete en de rand van een beboomd park (circa 60 hectare) met vijvers, gazons, dreven, wandelpaden, een symmetrische Franse tuin en een minder formeel Engels park van elkaar gescheiden door de Grote Nete. De ligging van het kasteel staat op een strategische site, namelijk een zandige opduiking in de moerassen ten noorden van de Grote Nete.

We verlaten de Nete aan de het Trammeke aan de Lange Brug op het Riet is een oude, unieke mobiele dam op de Grote Nete, gebouwd in 1874. Met het Trammeke kon het waterpeil van de Grote Nete geregeld worden zodat landbouw op de aanpalende velden mogelijk was en de weilanden konden bevloeid worden om twee hooibeurten per jaar te hebben. Het water uit de Nete bracht immers vruchtbaar slib mee. Tegelijkertijd kon ook met een duikerssysteem de kasteelvijver gevuld en gespoeld worden. Ook voor het transport van ijzererts op de Grote Nete had het Trammeke haar nut. Het Trammeke zorgde voor een voldoende hoge waterstand. De boten werden door boottrekkers of door paarden stroomopwaarts getrokken. Bij de opkomst van kunstmest verloor het bevloeiingssysteem zijn nut. Het sluis- of stuwsysteem is nog grotendeels intact. Het werd in 1999 geklasseerd als industrieel, archeologisch monument.

Langs twee mooie Dreven en de Loudersgrot komen we in de rustpost waar de pannenkoeken op ons wachten.

Samen met de 6 km en de tweede lus van 13, 19 en 27 km, vertrekken we links naar de Merode bossen. Langs de eeuwenoude dreven kenmerken van het domeinbos Hertberg. Vroeger functioneerden deze dreven als privéweg voor de Prinsen de Merode tussen het kasteel van Westerlo en de abdij van Averbode. Meestal waren ze in véél betere staat dan de omliggende openbare wegen die dikwijls in een modderpoel waren herschapen door de smalle karrenwielen.

Geniet van het landschap ‘Hertberg’. Dit is gelegen op het grondgebied van de gemeenten Herselt en Laakdal en vormt de overgang tussen de vallei van de Grote Nete en de eerste hellingen van het Hageland. De begrenzing van dit landschap wordt gevormd door het gehucht Bergom in het noorden, de Varendonkse Baan in het oosten, de bewoning van Herselt-Blauwberg in het zuiden en Herselt in het westen.

Langs de Hertberg, een 30 meter zandberg, het hoogste punt van het domeinbos bereiken we onze rustpost.

De 27 km wacht hier nog een lus van 8 km door het Varendonk met vlinderrijke weilanden, mooie eikenbossen en langs de Kaaibeekhoeve omgrachte hoeve met centraal aarden erf, woonstalhuis ten noorden, later varkenshok en wagenhuis ten oosten en schuur ten zuiden, gelegen in het mooi bewaarde landschap aan de Grote Nete. Terug naar de rustpost langs zeer kleine paadjes. 

  Plannetje start

Onze clubleden mogen gratis komen wandelen en krijgen er nog een basisconsumptie bij.