52e Mars Der Zuiderkempen

Agenda

Zondag, 01 Maart 2026, 07:30

Zondag 1 maart 2026

52e Mars Der Zuiderkempen

Parochiezaal Sint-Norbertus, Blauberg 21, 2230 Herselt

5 km 7 km 11 km 14 km 17 km 22 km 29 km 35 km 42 km

Na vorig jaar naar Veerle-Heide gewandeld te hebben plannen we dit jaar onze Mars Der Zuiderkempen terug naar onze Heimat in Langdorp Wolfsdonk, waar we door verschillende natuurgebieden over kleine paadjes kunnen wandelen.

Wolfsdonk , een dorp van de deelgemeente Langdorp, bij velen nog gekend als verblijfplaats van de Jeugdkampen.
Wolfsdonk 'Donk' betekent dat het om een hoger gelegen plaats in een nat gebied gaat. De oorsprong van 'wolf' daarentegen is minder voor de handliggend. Sommigen zien er een band in met het dier. Net zoals overal in Vlaanderen kwam de wolf in deze streken voor. Vooral in de 16de en 17de eeuw wanneer onze contreien voortdurend onder oorlogsgeweld leden waren wolven een plaag. In die tijd jaagden premiejagers op de dieren. De wolven werden samen gedreven in netten die tussen de bomen gehangen waren en vervolgens doodgeknuppeld werden. Nog in het begin van de 18de eeuw werden er door de gemeente Langdorp premies uitbetaald. Er wordt beweerd dat er rond 1860 hier nog een wolf zou gezien zijn, slapend in een houtkant. Hoe boeiend ook, de kans dat wolven de naam gegeven hebben aan het dorp is klein. Waarschijnlijk was 'wolf' de naam van een persoon.

Al onze afstanden vertrekken naar onze rustpost in Wolfsdonk, langs een van de grootste melkboerderijen van ons land, naar het natuurgebied Averbode Bos en Heide. Behorend tot het grote natuurgebied De Merode kom je struikhei, pilzegge en liggende vleugeltjesbloem tegen. Ook de nachtzwaluw vindt hier een ideaal leefgebied. We bevinden ons nu in de buurt van Averbode, het drie provincielandpunt. Afhankelijk van je afstand doorkruis je het gebied op drie verschillende parkoers.

Vervolgens wandel je door de bossen van de Rodeberg, de Mosvenne en het natuurgebied Kolkensvijver, in de volksmond ‘de Vetwei’ genoemd en dat ligt in Wolfsdonk. Het was wellicht de laatste ‘gemene’ weide uit de regio. In vervlogen tijden zetten boeren hun vee samen in een gemeenschappelijke weide, tegen betaling per dier. Deze praktijk kwam vaker voor in het Hageland en de Kempen bij kleine boeren en vooral bij dagloners en arbeiders die zelf geen of niet voldoende grond bezaten om hun dieren te laten grazen. Het terrein is lange tijd eigendom geweest van de gegoede familie Boeckx die een boerderij naast de kerk van Wolfsdonk bezat.

Vermoedelijk is de uitbating van de grond ruim twintig jaar geleden gestopt en kon de natuur zijn vrije gang gaan. Kolkensvijver met zijn bijna 10 ha is vrij groot. Het ligt strategisch tussen natuurgebieden Langdonken en Averbode Bos en Heide De vallei van de Kalsterloop is een mooi natuurrijk verbindingsgebied tussen deze twee natuurparels. Verder naar onze eerste rustpost in Wolfsdonk
Afstanden tot 17 km vervolgen over drie verschillende routes door de Weibroeken, Wezel en het natuurgebied Herberg, bosgebied de Merode terug naar de startzaal

We wandelen langs verschillende Vennen, o.a. het idyllische ven 'De Rode Vis'. Al op het einde van 18de eeuw werd de plas ingetekend door graaf Ferraris op zijn bekende kaarten voor de Oostenrijkse genie. Het moet dan blijkbaar ook al tussen bos gelegen hebben. In de jaren 1980 werd het ven gekuist waarbij de ondoordringbare leemlaag op de bodem beschadigd werd tot een 'vergiet'. Dat is hersteld en we hebben nu een prachtig biotoop voor amfibieën, libellen en waterplanten zoals de waterlelie. Rond de vijver is een brede strook waarop de struikheide en pijpenstrootje opschiet. Langs de oever staan enkele banken om gezellig te verpozen.

Geniet verder in het natuurgebied Hertberg. Dat is een eindeloos lijkend gebied van bos en natuur, gelegen in een regio waar drie provincies mekaar raken. Het gebied baadt in een prinselijke sfeer. Tot 2004 was Hertberg een onderdeel van de uitgestrekte eigendommen van de prins de Merode. Hertberg bestaat voornamelijk uit een monocultuur van naaldbossen, maar wordt via inrichting en beheer geleidelijk omgevormd naar een gevarieerd gebied met loofbos, naaldbos, heide, duin, ven en overgangssituaties. Zo werden onder andere open plekken gecreëerd waar heide zich kan verder ontwikkelen en ook de vennen werden hersteld. De boom die het uitzicht bepaald is de 'grove den'.

De afstanden vanaf 22 km vertrekken in Wolfsdonk, via het Natuurgebied de Langdonken, naar onze tweede Rustpost in de buurt van de Heimolen, Natuur reservaat Molenheide, in de Gijmel, tweede dorp van Langdorp.
De Heimolen is een maalvaardige, houten staakmolen gelegen aan de Windmolenstraat in het Belgische Langdorp (Aarschot). De molen wordt omgeven door een heidelandschap. Hij werd gebouwd in 1662 door Gilles Vanden Eynde. Sindsdien is hij op dezelfde plaats blijven staan en werd door geen enkele omstandigheid vernield. Hij deed steeds dienst als korenmolen. Sinds 1995 is de molen eigendom van Natuurpunt.

In februari 1662 werd tussen de hertog van Aarschot en Gilles Vanden Eynde een contract gesloten waarbij deze laatste het recht kreeg om in de heerlijkheid Langdorp op de heide van de ‘Trappenschen Berch’ een windmolen te bouwen. Vanden Eynde betaalde aan de hertog eenmalig een som van 2000 gulden voor het recht de wind te mogen gebruiken en een jaarlijkse cijns. De molenaar kreeg als maalvergoeding 1/20ste deel. Daarbij was de molenaar van cliënteel verzekerd omdat niemand elders in Langdorp een molen mocht bouwen. De hertog behield evenwel het recht om de molen na drie jaar of na vijfentwintig jaar, mits het betalen van een vergoeding, op te eisen. De hertog zou van dit recht geen gebruik maken.

Al in juni 1663 overleed Gilles en zou zijn echtgenote Adriana Vanden Broeck het bedrijf verder beheren. Hun zoon Adriaen was molenaar. In februari 1676 kocht Adriaen het vruchtgebruik van zijn moeder af en werd hij eigenaar van de molen. Dat de molenaar enige reputatie en welstand verwierf, kunnen we afleiden uit het feit dat hij en zijn vrouw Maria Milis in de kerk van Langdorp begraven werden nabij het Sint-Pietersaltaar.

De molen zou door vererving in handen van de familie blijven. Vanaf 1883 zou dit de familietak Fasbinder zijn en vanaf 1973 de tak Cannart d’Hamal.
Vanaf 1756 maalden de eigenaars niet meer zelf maar werd de molen verpacht. In 1884 kwam de pacht in handen van Jan Baptist Van Aelst. Zijn zoon Theofiel investeerde niet in technische verbeteringen en kon moeilijk optornen tegen de concurrerende vuurmolens in het nabije Houwaart en Tielt. Zijn zoon en opvolger Walter Van Aelst (1919-2005) diende dan ook in 1958, toen de molen defect raakte, de zaak te beëindigen.

In 1995 kwam de molen en de omringende 10 hectaren heide en bos in handen van de vzw Natuurreservaten.
Constructie: Doordat de Heimolen nooit vernield werd en geen radicale verbouwingen gekend heeft, is de huidige opbouw zo goed als origineel. Het rechte kapeldak is typerend voor de bouwperiode. De molen is een houten standaardmolen en heeft een open voet op vier bakstenen teerlingen met ijzerzandstenen negblokken. Aan de windzijde is de molenkast bedekt met eikenhouten schaliën. De zijwanden (met loergaten) en de staartzijde bestaan uit een verticale beplanking. Het is ook aan de staartzijde dat de inkom met balkon zich bevindt met daarboven het korenluik en een luikap. De kap heeft een recht zadeldak. Het wiekenkruis heeft een gietijzeren askop, gegoten door de firma Van Aerschot uit Herentals. In het begin van de twintigste eeuw werden de houten roeden vervangen door geklinknagelde Verhaegheroeden. De wieken zijn voorzien van rode zeilen. Het kruien van de molen geschiedt door middel van een kruihaspel met ketting en kruipalen.
De molen is een tweezolder. De maalinrichting bleef bewaard. Op de steenzolder bevinden zich twee koppels maalstenen.

Na de tweede Rustpost vervolgen we onze wandeling door de Demerbroeken, de Zavel met zijn zandheuvels en de steenheuvels van de Groef naar onze rustpost in Wolfsdonk.
Van daar sluiten ze terug aan bij de kortere afstanden.

Kom genieten van onze wandeling, streekbiertje, onze soep op grootmoederswijze en in onze startzaal de lekkere pannenkoeken. Tot dan, geniet van de mooiste natuur, rustige paadjes, onverharde wegen +75%.
Onze leden mogen gratis komen wandelen.

Startplaats: Parochiezaal Sint-Norbertus, Blauberg 21, 2230 Herselt

Starturen: 07.30-15.00
Laatste aankomstuur 17.00

Bereikbaarheid:
Bus: De Lijn 32a halte Oude Baan Herselt.